آتشفشان چیست؟
بچه ها مجذوب فوران هاي تماشايي آتشف
شان كه در سرتاسر جهان رخ ميدهد، ميشوند. آتشفشانها براي تعبير و تفسير آنچه كه در قسمت خارجي تر زمين رخ ميدهد، خيلي با اهميت هستند. به علاوه، زماني كه زمينجديد، 5/4 بيليون سال قبل توسعه پيدا كرد، آتشفشانها از خود بخار، كه بعداً يكي از منابع اصلي آب اين سياره گرديد، آزاد كردند.
آتشفشانها، سنگهاي آتشفشاني (سنگهاي آذرين) كه سطح زمين را ساختهاند، را توليد ميكنند. در نظريه زمين ساخت صفحهاي، بيشتر آتشفشانها زماني ايجاد ميشوند كه دو صفحه ليتوسفري (لايه خارجي زمين) واگرا ميشوند (از هم ديگر دور مي شوند) يا همگرا ( به هم نزديك ميشوند، معمولاً با فرورانش) ميشوند. آتشفشانها شكلهاي متفاوت زيادي دارند، وميتواند از انواع متفاوتي از سنگهاي آذرين تشكيل شده باشند. در طي چرخه زمين ساخت ورقه اي ما از رده بندي ساده شده شكل آتشفشانها بر پايه انواع مواردي كه آتشفشان از آن تشكيل شده است، استفاده خواهيم كرد. منابع ديگر ممكن است ديگر اشكال رده بندي ها را تشريح كند. ما سه نوع از آتشفشانها را مشخص ميكنيم. اول يك آتشفشان سپري كه از گدازه تشكيل شده است. اسم سپر، ساختمان كوتاه، پهن آتشفشان نظير يك سپر معكوس را تشريح ميكند. آتشفشانهاي هاوايي، آتشفشانهاي سپري هستند.
دوم، يك مخروط خاكستر كه يك ساختمان شيب دار تر و از خاكسترهاي نيمسوز (يا سنگهاي خرد شده دانه ريز) كه از آتشفشان به صورت انفجاري فوران كرده اند، تشكيل شده است، سوم، يك آتشفشان مركب، از لايه هاي مختلط خاكستر و گدازه تشكيل شده است. آتشفشانهاي مركب، غالباً از آتشفشانهاي سپري مرتفع ميباشند، اما شيب شان به اندازه مخروط هاي خاكستر نيستند. كوه شاستا (Shasta) در كاليفرنيا و كوه فوجي (Fuji) در ژاپن مثالهايي از آتشفشانهاي مركب ميباشند.
روشها:
1 – به دانش آموزان خود چرخه زمين ساخت صفحهاي را با گفتن اينكه كه قسمت خارجي زمين، قشر آن، از صفحات سنگي سنگها تشكيل شده است، معرفي كنيد. توضيح دهيد كه اين صفحات حركت ميكند، و اين حركت باعث زمين لرزه و آتشفشانها ميشود. به آنها بگوييد كه اين واحد به دانش آموزان انواع متفاوت آتشفشانها را نشان خواهد داد.
2 – نمودار زير را روي تخته بكشيد. تفاوتهاي بين سه نوع آتشفشان را توضيح دهيد. به دانش آموزان آموزش دهيد كه تصميم بگيرند كه كدام نوع از آتشفشان در ورقه كار آنها نشان داده ميشود. مدل آتشفشان توليد شده توسط سازمان زمين شناسي آمريكا، يك آتشفشان مركب ميباشد.
سلام